ถ้าถามคนวัยทำงานว่าเตรียมเงินเกษียณไว้หรือยัง คำตอบส่วนใหญ่คือ "ยังไกล ไว้ก่อน" ทั้งที่เวลาคือตัวช่วยที่ดีที่สุดของแผนนี้ ยิ่งเริ่มเร็ว เงินที่ต้องเก็บต่อเดือนยิ่งน้อย เพราะมีเวลาให้เงินเติบโตนานขึ้น บทความนี้ไม่ได้ให้สูตรสำเร็จ แต่ช่วยให้คุณมีตัวเลขตั้งต้น เพื่อเลิกเดาและเริ่มลงมือ
ขั้นที่ 1: ประมาณค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ
ลองเริ่มจากค่าใช้จ่ายปัจจุบัน แล้วถามว่าหลังเกษียณอะไรจะหายไป อะไรจะเพิ่มขึ้น
- อาจลดลง: ค่าเดินทางไปทำงาน ค่าผ่อนบ้านถ้าปิดได้ก่อน ค่าใช้จ่ายลูก
- อาจเพิ่มขึ้น: ค่ารักษาพยาบาล ค่าดูแลสุขภาพ ค่าเที่ยวหรืองานอดิเรก
เงินเฟ้อทำให้ของในอนาคตแพงขึ้น การประมาณแบบระมัดระวังจึงดีกว่าประมาณต่ำเกินไป
ขั้นที่ 2: คำนวณเงินก้อนแบบคร่าว ๆ
วิธีง่ายที่สุดคือเอาค่าใช้จ่ายต่อปีคูณจำนวนปีที่คาดว่าจะใช้ชีวิตหลังเกษียณ แล้วหักรายได้ที่คาดว่าจะมีหลังเกษียณ เช่น เงินบำนาญหรือสิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ซึ่งแต่ละคนต่างกัน ให้ตรวจสอบสิทธิและเงื่อนไขล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ตัวเลขที่ได้เป็นแค่จุดเริ่มต้นหยาบ ๆ ไม่ได้คิดผลตอบแทนระหว่างทางและเงินเฟ้ออย่างละเอียด ถ้าต้องการแผนละเอียด ควรปรึกษาผู้วางแผนการเงินที่มีใบอนุญาต
ตัวอย่างด้วยตัวเลขกลม ๆ
บีมอายุ 30 ปี วางแผนเกษียณตอน 60 และประมาณว่าหลังเกษียณจะใช้เงินเดือนละ 20,000 บาท หรือปีละ 240,000 บาท ถ้าเผื่อใช้ชีวิตหลังเกษียณ 25 ปี จะต้องใช้ราว 6,000,000 บาท สมมติคาดว่าจะมีรายได้หลังเกษียณจากแหล่งอื่นรวม 1,500,000 บาท ส่วนที่ต้องเตรียมเองคือ 4,500,000 บาท
ถ้าเก็บเงินสดอย่างเดียวโดยไม่มีผลตอบแทนเลย ต้องเก็บ 4,500,000 ÷ 360 เดือน ≈ 12,500 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้ดูหนัก แต่ถ้าเงินส่วนหนึ่งได้เติบโตจากการลงทุนระยะยาว ยอดที่ต้องเก็บต่อเดือนอาจลดลงได้ ขณะเดียวกันถ้ารอเริ่มตอนอายุ 40 เวลาเหลือ 20 ปี ยอดต่อเดือนจะขึ้นไปราว 18,750 บาท นี่คือราคาของการรอ
ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างประกอบ ผลตอบแทนการลงทุนไม่แน่นอนและอาจขาดทุนได้ บทความนี้ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน
ขั้นที่ 3: ลงมือแบบเป็นขั้น
- สร้างเงินสำรองฉุกเฉินก่อน เพื่อไม่ต้องดึงเงินเกษียณมาใช้เวลามีเหตุ
- จัดการหนี้ดอกเบี้ยสูง เพราะดอกเบี้ยที่จ่ายทิ้งทุกเดือนกินเงินที่ควรไปเติบโต
- ใช้สิทธิประโยชน์จากที่ทำงานถ้ามี เช่น กองทุนที่นายจ้างสมทบ ศึกษาเงื่อนไขให้เข้าใจ
- ตั้งยอดเก็บเพื่อเกษียณเป็นรายจ่ายอัตโนมัติทุกเดือน แม้เริ่มจากน้อยก็ได้
- ทบทวนทุกปี และเพิ่มสัดส่วนเมื่อรายได้เพิ่ม
แต่ละช่วงวัยเน้นอะไร
- ช่วงเริ่มทำงาน: เน้นสร้างนิสัยเก็บสม่ำเสมอ แม้ยอดน้อย เพราะเวลายังอยู่ข้างเรา
- ช่วงกลางอาชีพ: รายได้มักสูงขึ้น แต่ภาระก็เพิ่ม ทั้งบ้าน ลูก พ่อแม่ ให้แบ่งสัดส่วนเงินเกษียณไว้ชัดเจน ไม่ให้ถูกเบียดโดยเป้าหมายอื่นทั้งหมด
- ช่วงใกล้เกษียณ: ทบทวนความเสี่ยงของเงินที่เก็บไว้ เพราะเวลาฟื้นตัวจากความผันผวนเหลือน้อยลง และเริ่มคิดว่าจะทยอยใช้เงินก้อนอย่างไรให้พอ
ไม่มีช่วงไหนที่สายเกินไปจะเริ่ม เพียงแต่ยิ่งเริ่มช้า ยิ่งต้องเก็บต่อเดือนมากขึ้น หรือต้องปรับความคาดหวังเรื่องวันเกษียณและค่าใช้จ่าย
ความผิดพลาดที่พบบ่อย
- รอให้รายได้สูงก่อนค่อยเริ่ม ทำให้เสียเวลาที่มีค่าที่สุด
- ฝากความหวังไว้กับลูกหลานอย่างเดียว
- เลือกการลงทุนที่ไม่เข้าใจเพราะสัญญาว่าจะได้ผลตอบแทนสูง
- ดึงเงินเกษียณออกมาใช้ก่อนเวลา
เริ่มใช้กับ FinFun
สร้างภารกิจระยะยาวชื่อ "เงินเกษียณ" ที่ ภารกิจ แล้วตั้งสัดส่วนเงินออมและลงทุนใน แผนการเงิน ให้มีที่ว่างสำหรับเป้าหมายนี้ทุกเดือน เมื่อเริ่มลงทุนจริง บันทึกสินทรัพย์ไว้ในคลังอาวุธเพื่อติดตามมูลค่า