ตรุษจีนเป็นช่วงเวลาแห่งความสุข ได้เจอญาติ ได้กินอาหารอร่อย และได้ส่งต่อความเฮงผ่านซองแดง แต่พอเทศกาลผ่านไป หลายบ้านเพิ่งมารู้ตัวว่าใช้เงินไปมากกว่าที่ตั้งใจ เพราะรายจ่ายกระจายอยู่หลายจุดจนไม่ได้รวมยอด บทความนี้ชวนวางงบตรุษจีนล่วงหน้า เพื่อให้ความเฮงอยู่กับเราไปถึงเดือนมีนาคม
แบ่งงบเป็น 3 ก้อน
รายจ่ายช่วงตรุษจีนส่วนใหญ่แบ่งได้เป็นสามกลุ่ม
- ของไหว้และของตกแต่ง ผลไม้ ขนม เป็ดไก่ กระดาษเงินกระดาษทอง ของประดับบ้าน
- อั่งเปา ทั้งให้ผู้ใหญ่ ให้เด็ก ๆ และให้คนที่ช่วยงานบ้าน
- มื้อรวมญาติและการเดินทาง ค่าอาหารนอกบ้าน ค่าน้ำมันหรือค่าตั๋วกลับบ้าน เสื้อผ้าชุดใหม่
เมื่อแยกเป็นก้อนแล้ว จะเห็นว่าก้อนไหนยืดหยุ่นได้และก้อนไหนต้องมี จากนั้นค่อยใส่ตัวเลข ส่วนใหญ่ของไหว้และอั่งเปาผู้ใหญ่เป็นก้อนที่ครอบครัวให้ความสำคัญ ขณะที่เสื้อผ้าใหม่หรือของตกแต่งบ้านมักปรับลดได้โดยไม่มีใครรู้สึกขาดอะไร
ตั้งยอดรวมก่อน แล้วค่อยแบ่ง
วิธีที่ได้ผลคือเริ่มจากถามว่า "เดือนนี้เราจ่ายให้เทศกาลได้เท่าไรโดยไม่กระทบค่าใช้จ่ายจำเป็นและเงินออม" แล้วค่อยแบ่งยอดนั้นลงแต่ละก้อน แทนที่จะคิดทีละรายการแล้วบวกขึ้นไปเรื่อย ๆ ซึ่งมักจบที่ยอดเกินตัว
ตัวอย่าง: งบตรุษจีน 6,000 บาท
คุณแพรเงินเดือน 32,000 บาท ตั้งงบตรุษจีนไว้ 6,000 บาท แบ่งแบบนี้
- ของไหว้ร่วมกับพี่น้อง ออกส่วนของตัวเอง 1,500 บาท
- อั่งเปาให้พ่อแม่ 2,000 บาท
- อั่งเปาหลาน 4 คน คนละ 200 บาท รวม 800 บาท
- มื้อรวมญาติ ช่วยออกค่าอาหาร 1,200 บาท
- เผื่อรายจ่ายไม่คาดคิด 500 บาท
รวม 6,000 บาทพอดี ถ้าเกิดมีญาติมาเพิ่มอีกสองคน เธอรู้ทันทีว่าจะใช้เงินเผื่อ 500 บาทก่อน ถ้าไม่พอ ก็ปรับจากก้อนอื่น ไม่ต้องไปดึงเงินออม
แจกอั่งเปาอย่างไรให้พอดี
ไม่มีตัวเลขที่ถูกต้องสำหรับทุกคน เพราะรายได้และธรรมเนียมแต่ละบ้านต่างกัน ลองใช้หลักเหล่านี้
- ทำรายชื่อก่อน เขียนรายชื่อคนที่จะให้ทั้งหมด แล้วใส่ยอดข้างชื่อ จะได้เห็นยอดรวมก่อนแลกแบงก์
- จัดเป็นกลุ่ม เช่น ผู้ใหญ่ เด็กเล็ก คนช่วยงาน แต่ละกลุ่มใช้ยอดเท่ากัน ลดความลังเลหน้างาน
- ความหมายสำคัญกว่าจำนวน คำอวยพรที่ตั้งใจเขียนติดซอง หรือเลขมงคลที่ไม่ต้องสูงมาก ก็สื่อความรักได้
- คุยกับพี่น้อง ถ้าต้องให้พ่อแม่ ลองตกลงกันว่าแต่ละคนให้ตามกำลัง จะได้ไม่เกิดการแข่งกันจนเกินตัว
เตรียมเงินล่วงหน้า
ตรุษจีนมาทุกปี จึงไม่ควรเป็นรายจ่ายที่เซอร์ไพรส์ ถ้าปีนี้ยังไม่ได้เตรียม ให้ใช้ตัวเลขที่จ่ายจริงปีนี้เป็นฐานสำหรับปีหน้า แล้วหารสิบสองกันเป็นรายเดือน เช่น งบ 6,000 บาท ก็กันเพียงเดือนละ 500 บาท พอถึงเทศกาลครั้งถัดไป เงินจะรออยู่แล้ว ไม่ต้องลุ้นว่าเงินเดือนจะออกทันหรือไม่
อีกจุดที่มักหลุดงบคือการซื้อของไหว้ในวันจ่ายซึ่งราคามักขยับขึ้นและคนแน่น ทำให้ตัดสินใจเร็วและซื้อเกิน ลองทำรายการของไหว้ตามจำนวนที่ต้องใช้จริง และถ้าของแห้งอย่างกระดาษเงินกระดาษทองหรือขนมบางอย่างซื้อล่วงหน้าได้ ก็ทยอยซื้อก่อนวันจ่ายสักสัปดาห์ นอกจากลดความวุ่นวายแล้ว ยังช่วยให้เทียบราคาได้สบายใจขึ้น
หลังเทศกาลอย่าลืมรวมยอดจริงเทียบกับงบ ถ้าเกินไปบ้างก็ไม่เป็นไร แค่จดไว้ว่าเกินตรงไหน ปีหน้าจะวางได้แม่นขึ้น
เริ่มใช้กับ FinFun
สร้างหมวดหมู่ใหม่ชื่อ "ตรุษจีน" ตอนบันทึกรายการใน บันทึกล่าสมบัติ แล้วบันทึกทุกรายจ่ายในเทศกาลไว้หมวดเดียวกัน หลังจบเทศกาลเปิด รายงาน ดูยอดรวมของหมวดนั้น จะได้ตัวเลขจริงไว้วางงบปีหน้า