ทุกต้นปีเราชอบพูดว่า "ปีนี้จะเก็บเงินให้ได้" แล้วพอถึงกลางกุมภาพันธ์ ความตั้งใจนั้นก็เงียบหายไปพร้อมกับยอดในบัญชี ไม่ใช่เพราะเราไม่มีวินัย แต่เพราะเป้าที่ตั้งไว้มักกว้างเกินไปจนไม่รู้ว่าวันนี้ต้องทำอะไร บทความนี้จะชวนเปลี่ยน "อยากรวย" ให้กลายเป็นภารกิจเล็ก ๆ ที่ทำได้ทุกสัปดาห์
ทำไมเป้าปีใหม่ถึงล้มง่าย
ลองสังเกตเป้าที่เคยตั้ง ส่วนใหญ่จะมีลักษณะแบบนี้
- ไม่มีตัวเลข เช่น "เก็บเงินให้เยอะขึ้น" ซึ่งวัดไม่ได้ว่าสำเร็จหรือยัง
- ไม่มีเหตุผลที่จับต้องได้ เก็บไปเพื่ออะไรก็ไม่รู้ พอเจอของลดราคาก็แพ้ง่าย
- ใหญ่เกินจังหวะชีวิต ตั้งไว้สูงจนเดือนแรกทำไม่ถึง แล้วก็รู้สึกว่าล้มเหลวทั้งปี
- ไม่มีจุดเช็กระหว่างทาง รอดูผลตอนธันวาคมทีเดียว ซึ่งช้าเกินจะแก้
ข่าวดีคือทั้งสี่ข้อแก้ได้ด้วยการออกแบบเป้าใหม่ ไม่ต้องพึ่งพลังใจอย่างเดียว
สูตร 3 ชั้น: ปี เดือน สัปดาห์
ให้คิดเป้าเหมือนด่านในเกม มีบอสใหญ่ตอนท้าย แต่ระหว่างทางมีด่านย่อยให้เก็บแต้ม
- ชั้นปี ตั้งเป้าใหญ่ที่มีชื่อและตัวเลข เช่น "กองทุนฉุกเฉิน 60,000 บาท" หรือ "ทริปญี่ปุ่นกับครอบครัว"
- ชั้นเดือน หารเป้าด้วยจำนวนเดือนที่เหลือ แล้วดูว่าสอดคล้องกับรายรับรายจ่ายจริงไหม ถ้าไม่ไหวให้ปรับเป้าหรือยืดเวลา ดีกว่าตั้งไว้แล้วทิ้ง
- ชั้นสัปดาห์ แปลงเป็นการกระทำ เช่น "ทุกวันจันทร์โอนเข้าบัญชีออม" หรือ "งดสั่งอาหารเดลิเวอรีวันธรรมดา"
ชั้นสัปดาห์คือหัวใจ เพราะเป็นสิ่งที่เราควบคุมได้จริง ส่วนตัวเลขปลายปีเป็นแค่ผลลัพธ์ที่ตามมา
ตัวอย่าง: เป้า 60,000 บาทในหนึ่งปี
สมมติคุณมีรายได้หลังหักค่าใช้จ่ายจำเป็นเหลือประมาณเดือนละ 8,000 บาท และอยากมีเงินสำรอง 60,000 บาทภายในสิ้นปี
- เป้ารายเดือน 60,000 ÷ 12 = 5,000 บาท
- แบ่งเป็นรายสัปดาห์ราว 1,250 บาท ต่อสัปดาห์
- ตั้งโอนอัตโนมัติ 4,000 บาททุกวันเงินเดือนออก อีก 1,000 บาทมาจากการลดรายจ่ายเล็ก ๆ เช่น ชงกาแฟเองบางวัน
ถ้าเดือนไหนมีค่าใช้จ่ายพิเศษแล้วเก็บได้แค่ 3,000 บาท ไม่ต้องตกใจ ให้ดูภาพรวมรายไตรมาส ถ้าสามเดือนรวมกันได้ใกล้ 15,000 บาทก็ถือว่ายังอยู่ในเส้นทาง
ทำให้เป้าอยู่ในสายตาเสมอ
เป้าที่มองไม่เห็นจะถูกลืม ลองใช้เทคนิคเหล่านี้
- ตั้งชื่อเป้าให้มีชีวิต "ทริปฮอกไกโดของแม่" มีพลังกว่า "เงินออมก้อนที่ 2"
- แยกบัญชีหรือกระปุกออกจากเงินใช้จ่าย เงินที่อยู่ปนกันมักถูกใช้โดยไม่รู้ตัว
- ดูความคืบหน้าเป็นเปอร์เซ็นต์ เห็นแถบเลื่อนขยับจาก 10% เป็น 20% ให้ความรู้สึกเหมือนเลเวลอัป
- ฉลองเมื่อผ่านด่าน ถึง 25% ให้รางวัลตัวเองเล็ก ๆ ที่ไม่ทำลายเป้า เช่น ดูหนังที่อยากดู
ทบทวนทุกไตรมาส ไม่ใช่รอสิ้นปี
ตั้งนัดกับตัวเองทุกสามเดือน ใช้เวลาแค่ 20 นาที ถามสามข้อ
- ตอนนี้ไปถึงกี่เปอร์เซ็นต์แล้ว เร็วหรือช้ากว่าแผน
- อะไรทำให้เดือนที่ดีดี และอะไรทำให้เดือนที่แย่แย่
- ต้องปรับตัวเลขรายเดือน หรือปรับวิธีทำรายสัปดาห์ไหม
การปรับเป้าไม่ใช่การยอมแพ้ ชีวิตเปลี่ยนได้ตลอด เช่น ได้ขึ้นเงินเดือน หรือมีค่ารักษาพยาบาลไม่คาดคิด แผนที่ยืดหยุ่นคือแผนที่รอดถึงธันวาคม
ถ้าเดือนไหนหลุดแผนไปเลย อย่าใช้กฎ "พังแล้วก็พังให้สุด" ให้กลับมาเริ่มสัปดาห์ถัดไปด้วยจำนวนที่เล็กลงครึ่งหนึ่งก่อน เช่น จาก 1,250 บาทเหลือ 600 บาท เพื่อดึงนิสัยกลับมา แล้วค่อยเพิ่มขึ้นเมื่อรู้สึกมั่นคง ความต่อเนื่องสำคัญกว่าความสมบูรณ์แบบเสมอ
เลือกเป้าไม่เกินสามอย่าง
ต้นปีเป็นช่วงที่อยากทำทุกอย่างพร้อมกัน ทั้งเก็บเงินฉุกเฉิน เที่ยวต่างประเทศ ดาวน์รถ และลงทุน สุดท้ายเงินถูกแบ่งเป็นชิ้นเล็กจนไม่มีเป้าไหนขยับ ลองเลือกเป้าหลักหนึ่งอย่าง และเป้ารองไม่เกินสองอย่าง เมื่อเป้าหลักสำเร็จแล้วค่อยเลื่อนเป้าถัดไปขึ้นมา
เริ่มใช้กับ FinFun
สร้างเป้าหมายการออมเป็นภารกิจพร้อมชื่อ ยอดเป้าหมาย และวันครบกำหนดได้ที่หน้า ภารกิจหลัก แล้วแถบความคืบหน้าจะขยับทุกครั้งที่ฝากเงินเข้าไป ถ้าอยากมีแรงฮึดเพิ่ม ลองเปิด กระดานเควส ทุกวันเพื่อเก็บ XP จากนิสัยการเงินดี ๆ ไปพร้อมกับเงินออม