การสร้างความมั่งคั่งไม่ได้มีแค่การหาเงินและเก็บเงิน แต่รวมถึงการปกป้องเงินที่มีอยู่ด้วย มิจฉาชีพยุคนี้ไม่ได้ต้องการงัดตู้เซฟ แค่ต้องการให้เรากดลิงก์ ติดตั้งแอป หรือโอนเงินเองด้วยความตกใจ เงินที่เก็บมาหลายปีอาจหายไปในไม่กี่นาที ข่าวดีคือกลโกงส่วนใหญ่มีรูปแบบซ้ำ ๆ ถ้ารู้ทัน ก็ป้องกันได้มาก
กลโกงที่พบบ่อย
- ข้อความหรืออีเมลปลอม: อ้างเป็นหน่วยงาน ธนาคาร หรือบริษัทขนส่ง แนบลิงก์ให้กดยืนยันข้อมูล
- แอปปลอม: หลอกให้ติดตั้งแอปนอกร้านค้าแอปทางการ แล้วควบคุมเครื่องจากระยะไกล
- โทรข่มขู่: อ้างเป็นเจ้าหน้าที่ บอกว่าบัญชีเราพัวพันคดี ต้องโอนเงินไปตรวจสอบ
- หลอกให้รัก หลอกลงทุน: สร้างความสัมพันธ์ออนไลน์ แล้วชวนลงทุนที่สัญญาผลตอบแทนสูง
- ขายของออนไลน์ปลอม: ราคาถูกผิดปกติ ให้โอนก่อนแล้วไม่ส่งของ
- หลอกยืมเงิน: ปลอมบัญชีโซเชียลของเพื่อนหรือญาติ ส่งข้อความขอยืมเงินด่วน
จุดร่วมของทุกกลโกงคือ สร้างความรีบ ความกลัว หรือความโลภ ให้เราตัดสินใจโดยไม่ทันคิด
เช็กลิสต์ป้องกันที่ทำได้วันนี้
- ไม่กดลิงก์ในข้อความที่ไม่ได้ขอ ถ้าสงสัย ให้เข้าแอปหรือเว็บไซต์ทางการเองโดยตรง
- ติดตั้งแอปจากร้านค้าแอปทางการเท่านั้น
- ไม่บอกรหัส OTP หรือรหัสผ่านกับใคร หน่วยงานจริงจะไม่ขอข้อมูลเหล่านี้ทางโทรศัพท์
- เปิดการแจ้งเตือนทุกความเคลื่อนไหวของบัญชีธนาคาร
- ตั้งวงเงินโอนต่อวันให้เหมาะกับการใช้งานจริง ไม่สูงเกินความจำเป็น
- แยกบัญชีใช้จ่ายประจำวันออกจากบัญชีเงินเก็บ บัญชีเงินเก็บไม่ต้องผูกกับแอปที่ใช้จ่ายทุกวัน
- อัปเดตระบบปฏิบัติการและแอปให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด
- ใช้รหัสผ่านที่ต่างกันในแต่ละบริการ และเปิดการยืนยันตัวตนสองชั้นเมื่อทำได้
ตัวอย่าง: แยกบัญชีช่วยจำกัดความเสียหาย
เอกมีเงินรวม 200,000 บาท แยกเป็นบัญชีใช้จ่ายประจำวันที่เก็บเงินไว้แค่พอใช้ราว 10,000 บาท และบัญชีเงินเก็บอีก 190,000 บาทที่ไม่ได้ผูกกับแอปที่ใช้จ่ายทุกวัน วันหนึ่งเขาเผลอกดลิงก์ปลอมในข้อความ ถ้าเกิดความเสียหาย เงินที่เสี่ยงจะจำกัดอยู่ที่บัญชีใช้จ่าย ไม่ใช่เงินเก็บทั้งหมด การแยกบัญชีไม่ได้ป้องกันการโดนหลอก แต่ช่วยจำกัดขนาดของความเสียหาย
ถ้าโดนหลอกแล้ว ทำทันที
- ติดต่อธนาคารผ่านช่องทางทางการเพื่อระงับบัญชีหรือธุรกรรมโดยเร็วที่สุด
- ถอดสายอินเทอร์เน็ตหรือเปิดโหมดเครื่องบิน ถ้าสงสัยว่าเครื่องถูกควบคุม
- เก็บหลักฐานทั้งหมด เช่น ข้อความ เบอร์โทร สลิป ภาพหน้าจอ
- แจ้งความกับหน่วยงานที่รับผิดชอบ ช่องทางและขั้นตอนล่าสุดให้ตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- เปลี่ยนรหัสผ่านของบริการสำคัญทั้งหมด
อย่าอายที่จะขอความช่วยเหลือ มิจฉาชีพเก่งขึ้นทุกวัน และใครก็เผลอได้
ชวนคนในบ้านรู้ทันด้วย
ผู้สูงอายุและวัยรุ่นมักเป็นเป้าหมาย ลองตั้งกติกาในครอบครัว เช่น ถ้ามีใครโทรมาขอเงินหรือข้อมูล ให้วางสายแล้วโทรกลับหาคนในบ้านก่อนเสมอ ตั้ง "คำลับครอบครัว" ไว้ใช้ยืนยันตัวตนเวลามีคนอ้างว่าเป็นญาติขอความช่วยเหลือด่วน และเล่าข่าวกลโกงใหม่ ๆ ให้กันฟังเป็นประจำ
กฎสามวินาทีก่อนโอนเงิน
ทุกครั้งที่กำลังจะโอนเงินให้คนที่ไม่เคยโอนมาก่อน ลองหยุดถามตัวเองสามข้อ ใครเป็นคนเริ่มติดต่อ ทำไมต้องรีบขนาดนี้ และถ้ารอหนึ่งชั่วโมงเพื่อตรวจสอบก่อน จะเสียหายอะไร ถ้าคำตอบคือคนอื่นเป็นฝ่ายเริ่ม มีการเร่งให้รีบ และการรอไม่ได้ทำให้เสียหายจริง ให้สงสัยไว้ก่อนเสมอ การเสียเวลาเล็กน้อยคุ้มกว่าการเสียเงินที่อาจไม่ได้คืน
เริ่มใช้กับ FinFun
การจดรายการสม่ำเสมอช่วยให้เห็นความเคลื่อนไหวผิดปกติเร็วขึ้น ทุกสัปดาห์ให้เทียบยอดใน ห้องสมบัติ กับยอดในบัญชีจริง ถ้าไม่ตรงให้รีบหาสาเหตุ และถ้าต้องแชร์หน้าจอหรือเปิดแอปในที่สาธารณะ กดปุ่มรูปตาที่แถบด้านบนเพื่อซ่อนจำนวนเงิน ส่วนการตั้งค่าความเป็นส่วนตัวอื่น ๆ อยู่ที่ โปรไฟล์