ช่วงเทศกาลหลายคนชอบเสี่ยงโชค ซื้อลอตเตอรี่สักใบสองใบ ลุ้นกันทั้งบ้าน ความตื่นเต้นแบบนี้เป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ส่วนใหญ่เงินที่จ่ายไปก็หายไปจริง ๆ ถ้าคุณชอบความรู้สึกได้ลุ้น แต่ไม่อยากเสียเงินต้น มีเครื่องมือหนึ่งที่คนไทยคุ้นชื่อกันดี แต่ไม่ค่อยเข้าใจรายละเอียด นั่นคือ สลากออมทรัพย์
สลากออมทรัพย์คืออะไร
สลากออมทรัพย์เป็นผลิตภัณฑ์เงินออมรูปแบบหนึ่งที่ออกโดยสถาบันการเงินบางแห่ง หลักการโดยทั่วไปคือ
- คุณซื้อสลากเป็นหน่วย เท่ากับการนำเงินไปฝากไว้
- สลากแต่ละรุ่นมี อายุ ที่กำหนด เช่น หลายปี
- ระหว่างนั้น สลากจะมีสิทธิ์ ลุ้นรางวัล ตามรอบการออกรางวัลของรุ่นนั้น
- เมื่อครบอายุ คุณได้เงินต้นคืน และบางรุ่นอาจมีผลตอบแทนเพิ่มเมื่อครบกำหนดตามเงื่อนไข
รายละเอียดของแต่ละรุ่น เช่น อายุ ราคาต่อหน่วย รอบออกรางวัล ผลตอบแทนเมื่อครบกำหนด และเงื่อนไขการถอนก่อนครบ แตกต่างกันมาก ควรอ่านเอกสารของรุ่นนั้นและตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดจากสถาบันการเงินที่ออกโดยตรง
ต่างจากลอตเตอรี่และเงินฝากอย่างไร
เทียบกับลอตเตอรี่ ลอตเตอรี่เป็นการซื้อสิทธิ์ลุ้น ถ้าไม่ถูกรางวัล เงินที่จ่ายไปก็หายไป ส่วนสลากออมทรัพย์ เงินต้นยังเป็นของคุณ เพียงแต่ต้องเก็บไว้ตามเงื่อนไข
เทียบกับเงินฝากประจำ เงินฝากประจำให้ดอกเบี้ยที่รู้ล่วงหน้าตามอัตราที่ตกลง ขณะที่ผลตอบแทนของสลากส่วนใหญ่มาจากโอกาสถูกรางวัลซึ่งไม่แน่นอน ถ้าไม่ถูกรางวัลเลย ผลตอบแทนเมื่อครบกำหนดอาจต่ำกว่าการฝากประจำในช่วงเวลาเดียวกัน หรือบางรุ่นอาจไม่มีผลตอบแทนเพิ่มเลยนอกจากเงินต้น
สรุปง่าย ๆ คือ สลากออมทรัพย์เป็นการแลก ผลตอบแทนที่แน่นอน กับ โอกาสลุ้นรางวัล โดยยังรักษาเงินต้นไว้
ตัวอย่าง: ฝาก 20,000 บาท คาดหวังอะไรได้บ้าง
"เต้" มีเงิน 20,000 บาทที่ไม่ต้องใช้อีกหลายปี กำลังเลือกระหว่างฝากประจำกับซื้อสลากออมทรัพย์รุ่นหนึ่ง (ตัวอย่างนี้เป็นการเปรียบเทียบเชิงหลักการ ไม่ใช่ตัวเลขจริงของผลิตภัณฑ์ใด)
- ถ้าฝากประจำ เต้รู้ตั้งแต่วันแรกว่าเมื่อครบกำหนดจะได้ดอกเบี้ยราวเท่าไหร่
- ถ้าซื้อสลาก โอกาสส่วนใหญ่คือเต้จะไม่ถูกรางวัลใหญ่ ผลตอบแทนหลักจึงมาจากผลตอบแทนเมื่อครบกำหนดของรุ่นนั้น ถ้ามี บวกกับรางวัลเล็ก ๆ ที่อาจถูกบ้าง
เต้คิดต่อว่า เขาชอบความรู้สึกได้ลุ้นทุกงวด และยินดีแลกผลตอบแทนที่อาจต่ำกว่าเล็กน้อยกับความสนุกนี้ เพราะมันช่วยให้เขาไม่อยากถอนเงินออกมาใช้ เต้จึงแบ่ง 10,000 บาทซื้อสลาก และอีก 10,000 บาทฝากประจำ ได้ทั้งความแน่นอนและความตื่นเต้นในสัดส่วนที่รับได้
เหมาะกับใคร และไม่เหมาะกับใคร
อาจเหมาะกับ
- คนที่ชอบเสี่ยงโชคและอยากเปลี่ยนเงินค่าลอตเตอรี่มาเป็นเงินออมแทน
- คนที่มีเงินก้อนซึ่งไม่ต้องใช้จนครบอายุสลาก
- คนที่ต้องการแรงจูงใจให้ไม่แตะเงินออม
อาจไม่เหมาะกับ
- เงินกองทุนฉุกเฉิน เพราะการถอนก่อนครบอายุมักมีเงื่อนไข และอาจเสียสิทธิ์บางอย่าง
- เงินสำหรับเป้าหมายที่ต้องใช้ในระยะเวลาสั้นกว่าอายุสลาก
- คนที่ต้องการผลตอบแทนที่คาดการณ์ได้แน่นอน
คำถามที่ต้องถามก่อนฝาก
- สลากรุ่นนี้มีอายุกี่ปี และฉันจะไม่ต้องใช้เงินนี้ตลอดช่วงนั้นจริงไหม
- ถ้าถอนก่อนครบอายุ ได้เงินคืนเท่าไหร่ มีค่าธรรมเนียมหรือเสียสิทธิ์อะไร
- เมื่อครบอายุ มีผลตอบแทนเพิ่มเติมหรือไม่ เท่าไหร่
- รางวัลออกกี่ครั้ง และรับรางวัลอย่างไร
- ผลตอบแทนหรือรางวัลมีภาระภาษีหรือไม่ ตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ซื้อผ่านช่องทางทางการของสถาบันผู้ออกหรือไม่ ระวังผู้ขายที่อ้างว่ารับประกันการถูกรางวัล
ถ้าตอบข้อ 1 และ 2 ได้อย่างมั่นใจ ที่เหลือคือเรื่องความชอบส่วนตัว
เริ่มใช้กับ FinFun
เพิ่มสลากที่ถืออยู่เป็นกระเป๋าแยกใน คลังสมบัติ โดยใส่วันครบอายุไว้ในชื่อ เพื่อไม่ให้ลืมว่าเงินก้อนนี้ถอนได้เมื่อไหร่ และทุกครั้งที่ถูกรางวัล ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่ ให้บันทึกเป็นรายรับในหน้า ธุรกรรม แล้วลองส่งเงินรางวัลนั้นเข้าเป้าหมายการออมต่อ