พนักงานขายมักถามคำถามเดียวว่า "ผ่อนไหวเดือนละเท่าไรครับ" แล้วคำนวณค่างวดให้พอดีกับตัวเลขนั้น ฟังดูสะดวก แต่ค่างวดเป็นแค่ส่วนที่มองเห็นของภูเขาน้ำแข็ง พอขับรถออกจากโชว์รูม ค่าใช้จ่ายอีกหลายรายการจะตามมาเงียบ ๆ ทุกเดือน ก่อนเซ็นสัญญา ลองคิดต้นทุนรวมให้ครบก่อน
ต้นทุนที่มองเห็น และที่มักลืม
ต้นทุนที่มองเห็น
- เงินดาวน์ ก้อนแรกที่ออกจากกระเป๋า
- ค่างวดรายเดือนตลอดสัญญา
ต้นทุนที่มักลืม
- ค่าน้ำมันหรือค่าไฟชาร์จ ตามระยะทางจริงที่ขับ
- ประกันภัยรายปี และภาษีรถประจำปี
- ค่าเช็กระยะ เปลี่ยนยาง แบตเตอรี่ และค่าซ่อมที่ไม่คาดคิด
- ค่าที่จอดที่คอนโดหรือที่ทำงาน ค่าทางด่วน
- ค่าเสื่อมราคา มูลค่ารถที่ลดลงทุกปี ซึ่งไม่ได้จ่ายเป็นเงินสดแต่คือความมั่งคั่งที่หายไป
ตัวเลขประกัน ภาษี และดอกเบี้ยเช่าซื้อต่างกันตามรุ่นรถและผู้ให้บริการ ให้ขอใบเสนอราคาจริงและตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดก่อนตัดสินใจ
ตัวอย่าง: คำนวณต้นทุนต่อเดือน
สมมติตัวเลขกลม ๆ สำหรับรถคันหนึ่ง
- ค่างวด 8,000 บาทต่อเดือน
- น้ำมัน 3,000 บาทต่อเดือน
- ประกันและภาษีรวม 18,000 บาทต่อปี เฉลี่ย 1,500 บาทต่อเดือน
- ซ่อมบำรุงเฉลี่ย 12,000 บาทต่อปี หรือ 1,000 บาทต่อเดือน
- ที่จอดและทางด่วน 1,500 บาทต่อเดือน
รวมแล้วราว 15,000 บาทต่อเดือน เกือบสองเท่าของค่างวดที่พนักงานขายถาม ถ้าเงินเดือนสุทธิ 35,000 บาท รถคันนี้กินรายได้ไปเกือบครึ่ง ยังไม่นับค่าเสื่อมราคา
ค่าเสื่อมราคา ต้นทุนที่ไม่มีใบเสร็จ
ค่าเสื่อมราคาเป็นต้นทุนที่คนมักลืม เพราะไม่ต้องจ่ายเงินออกไปจริงในแต่ละเดือน แต่มันแสดงตัวชัดเจนในวันที่ขายรถ สมมติซื้อรถมา 600,000 บาท ใช้ไป 5 ปีแล้วขายได้ 300,000 บาท เท่ากับมูลค่าหายไป 300,000 บาท หรือเฉลี่ยเดือนละ 5,000 บาท ตัวเลขจริงขึ้นกับรุ่น สภาพ และตลาดรถมือสองในตอนนั้น
เมื่อรวมค่าเสื่อมเข้าไปในตัวอย่างข้างต้น ต้นทุนการมีรถคันนี้จะใกล้ 20,000 บาทต่อเดือน นี่ไม่ได้แปลว่าไม่ควรมีรถ แต่ช่วยให้เปรียบเทียบกับทางเลือกอื่นได้อย่างยุติธรรม
คำถามก่อนตัดสินใจ
- รถช่วยให้หาเงินได้มากขึ้นหรือประหยัดเวลาได้จริงไหม เช่น งานต้องออกพื้นที่บ่อย
- ถ้าใช้ขนส่งสาธารณะ เรียกรถ หรือเช่ารถเป็นครั้งคราว ต้นทุนต่อเดือนจะเป็นเท่าไร
- มีเงินสำรองฉุกเฉินอยู่แล้วหรือยัง ถ้ารถเสียหรือรายได้สะดุด ยังจ่ายค่างวดต่อได้ไหม
- รถมือสองสภาพดีหรือรุ่นที่เล็กลง ลดต้นทุนรวมได้เท่าไร
หลักคิดง่าย ๆ ที่ช่วยไม่ให้เกินตัว
- ตั้งเพดานต้นทุนรวมของรถต่อเดือนก่อนไปดูรถ ไม่ใช่เพดานค่างวด
- เก็บเงินดาวน์ให้มากพอที่จะลดค่างวดและดอกเบี้ยรวม และเทียบเงื่อนไขสินเชื่อจากหลายแหล่งก่อนตกลง
- ทดลองกันเงินเท่าต้นทุนรวมต่อเดือนเข้าบัญชีเก็บสัก 3 เดือนก่อนซื้อ ถ้าอยู่ได้สบาย แปลว่าพร้อมกว่า และได้เงินดาวน์เพิ่มด้วย
- เผื่อกองทุนซ่อมรถแยกไว้ เดือนละเล็กน้อย เพื่อไม่ให้ค่าซ่อมก้อนใหญ่ไปกระทบงบอื่น
ถ้าซื้อแล้ว ดูแลให้เบาลง
- ขับและดูแลตามระยะ ลดโอกาสซ่อมใหญ่
- เปรียบเทียบเบี้ยประกันทุกปีก่อนต่ออายุ
- ถ้ามีเงินก้อนและสัญญาอนุญาต ลองสอบถามเงื่อนไขการปิดยอดก่อนกำหนดกับผู้ให้สินเชื่อ
- จดค่าน้ำมัน ค่าซ่อม และค่าที่จอดแยกเป็นหมวดรถ เพื่อรู้ต้นทุนจริงของปีแรก และใช้เป็นข้อมูลเวลาตัดสินใจเปลี่ยนรถคันถัดไป
เริ่มใช้กับ FinFun
สร้างภารกิจเก็บเงินดาวน์ที่ ภารกิจ พร้อมวันครบกำหนด เพื่อดูว่าต้องเก็บเดือนละเท่าไร และถ้าตัดสินใจผ่อนแล้ว ให้อัญเชิญหนี้รถเป็นมอนสเตอร์ที่ ดันเจี้ยน ใส่ยอดคงเหลือ ดอกเบี้ย และค่างวดขั้นต่ำ เพื่อให้แผนการเงินกันค่างวดไว้ให้ทุกเดือน