"เดือนนี้ขายได้ตั้งเยอะ ทำไมสิ้นเดือนเงินไม่เหลือ" เป็นคำถามที่เจ้าของร้านเล็ก ๆ หลายคนเจอ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะเงินค่าของ เงินกำไร และเงินกินข้าว ไหลอยู่ในบัญชีเดียวกัน พอหยิบใช้ไปเรื่อย ๆ ก็ไม่รู้ว่าร้านกำไรจริงเท่าไร และเราใช้เงินส่วนตัวไปเท่าไร การแยกเงินสองฝั่งออกจากกันคือก้าวแรกที่ทำให้ทั้งร้านและชีวิตมั่นคงขึ้น
ทำไมต้องแยก
- รู้กำไรจริง: ยอดขายไม่ใช่กำไร ต้องหักต้นทุนสินค้า ค่าส่ง ค่าโฆษณา ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม
- กันเงินทุนหมุนเวียน: ไม่เผลอใช้เงินที่ต้องเอาไปสั่งของรอบหน้า
- วางแผนภาษีง่ายขึ้น: มีหลักฐานรายรับรายจ่ายของร้านชัดเจน หลักเกณฑ์ภาษีให้ตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ลดความเครียดในบ้าน: ครอบครัวรู้ว่าเงินส่วนไหนใช้ได้ ส่วนไหนห้ามแตะ
โครงสร้างกระเป๋าแบบง่าย
- กระเป๋าร้าน: รับเงินขายทั้งหมด และจ่ายต้นทุนทั้งหมดของร้าน
- กระเป๋ากันภาษีและค่าใช้จ่ายรายปี: กันไว้เป็นเปอร์เซ็นต์ของยอดขายทุกครั้งที่ปิดรอบ
- กระเป๋าส่วนตัว: รับ "เงินเดือน" จากร้าน ใช้จ่ายในบ้าน
หัวใจคือเงินจะย้ายจากร้านไปบ้านได้ทางเดียว คือผ่านการจ่ายเงินเดือนหรือแบ่งกำไรตามรอบที่กำหนด ไม่ใช่หยิบเมื่ออยากใช้
จ่ายเงินเดือนให้ตัวเอง
ตั้งเงินเดือนคงที่ที่ร้านจ่ายไหวแม้ในเดือนที่ขายไม่ดี เช่น ดูยอดกำไรย้อนหลัง 6 เดือน แล้วใช้ตัวเลขช่วงเดือนที่แย่เป็นฐาน เดือนที่ขายดีเกินฐาน ให้เก็บส่วนเกินไว้ในร้านเป็นเงินสำรองของธุรกิจ แล้วค่อยแบ่งเป็นโบนัสให้ตัวเองเมื่อสำรองพอ วิธีนี้ทำให้รายจ่ายในบ้านนิ่ง แม้รายได้ร้านจะขึ้นลง
ตัวอย่าง: ร้านเสื้อผ้าออนไลน์
เดือนหนึ่งร้านมียอดขาย 100,000 บาท ต้นทุนสินค้า 50,000 บาท ค่าส่งและแพ็กของ 10,000 บาท ค่าโฆษณาและค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม 15,000 บาท กำไรก่อนจ่ายตัวเองคือ 25,000 บาท
เจ้าของตั้งเงินเดือนตัวเองไว้ 18,000 บาท กันเงินสำหรับภาษีและค่าใช้จ่ายรายปีไว้ 3,000 บาท ที่เหลือ 4,000 บาทเก็บเป็นเงินสำรองของร้าน ถ้าไม่แยกแบบนี้ เธออาจมองเห็นเงินเข้า 100,000 บาทแล้วรู้สึกว่ามีเงินเหลือเยอะ ทั้งที่จริงใช้ได้แค่ส่วนเล็ก ๆ
เมื่อร้านต้องการเงินเพิ่ม
ช่วงเทศกาลหรือตอนอยากขยายสินค้าใหม่ ร้านมักต้องใช้เงินก้อนมากกว่าปกติ ก่อนหยิบเงินเก็บส่วนตัวหรือไปกู้ ลองไล่ตามลำดับนี้
- ใช้เงินสำรองของร้านที่กันไว้ก่อน นี่คือเหตุผลที่ต้องเก็บส่วนเกินในเดือนที่ขายดี
- ถ้าต้องใส่เงินส่วนตัวเข้าร้าน ให้จดเป็นการโอนเข้าร้านอย่างชัดเจน และกำหนดว่าจะคืนกลับเมื่อไร
- ถ้าต้องกู้ ให้คำนวณว่ากำไรที่คาดว่าจะเพิ่มขึ้นครอบคลุมค่างวดและดอกเบี้ยได้สบาย ๆ แม้ขายได้น้อยกว่าที่หวัง
อย่าเอาเงินสำรองฉุกเฉินของครอบครัวไปเสี่ยงกับการขยายร้านทั้งหมด เพราะถ้าธุรกิจสะดุด ครอบครัวจะไม่มีอะไรรองรับเลย
นิสัยเล็ก ๆ ที่ช่วยได้มาก
- ปิดยอดร้านทุกสัปดาห์ในวันเดิม
- เก็บสลิปและใบเสร็จของร้านแยกจากของส่วนตัว
- ถ้าต้องหยิบเงินร้านมาใช้ส่วนตัวจริง ๆ ให้จดเป็นการโอนออกทุกครั้ง
- ตั้งเป้าเงินสำรองของร้าน เช่น พอจ่ายต้นทุนคงที่ได้ 2–3 เดือน
- ทบทวนกำไรจริงเดือนละครั้ง ว่าสินค้าตัวไหนทำกำไรดี ตัวไหนขายดีแต่กำไรบาง เพื่อใช้ตัดสินใจสั่งของรอบถัดไป
เริ่มใช้กับ FinFun
สร้างกระเป๋าแยกสำหรับร้านและส่วนตัวที่ ห้องสมบัติ (แพ็กเกจ FREE ได้ 1 กระเป๋า ถ้าต้องการหลายกระเป๋าต้องใช้ PRO ขึ้นไป) แล้วบันทึกการจ่ายเงินเดือนให้ตัวเองเป็นการโอนระหว่างกระเป๋า ส่วนสลิปค่าของและค่าส่งจำนวนมาก อัปโหลดทั้งโฟลเดอร์ที่ วัตถุโบราณ แล้วตรวจทีละใบเพื่อสร้างรายการ